W powiecie wałbrzyskim zarejestrowanych jest 8.509 osób bezrobotnych. Z tego ok. 50% stanowią osoby długotrwale bezrobotne, bez kwalifikacji zawodowych i osoby niepełnosprawne. To grupa osób wykluczona społecznie i zawodowo, która ze względu na istnienie różnorakich barier, ma największe trudności w uzyskaniu zatrudnienia. Grupa ta jest pod tym względem marginalizowana. Szansą na poprawienie tej sytuacji jest tworzenie przez te osoby spółdzielni socjalnych. Ta forma zatrudnienia, powszechna w wielu krajach Europy, w Polsce dopiero raczkuje. Ma być szansą na aktywizację osób znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Spółdzielnia socjalna to alternatywa dla tych, którzy z różnych powodów (starszego wieku, niskiego wykształcenia i braku kwalifikacji, zbyt długiego przebywania na bezrobociu, niepełnosprawności) praktycznie nie mają większych szans na znalezienie zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Nie mają też doświadczenia i środków, by od razu samodzielnie założyć własną działalność gospodarczą. Natomiast działając w grupie, na wspólny pożytek, mają większe szanse odbicia się od dna, uzyskania własnych dochodów i podreperowania poczucia własnej wartości. Aby założyć spółdzielnię socjalną, wystarczy pięć osób i dobry pomysł na biznes. Pieniądze na jego uruchomienie mogą pochodzić ze środków Powiatowego Urzędu Pracy w Wałbrzychu.

Ten specyficzny gatunek spółdzielczości funkcjonuje w polskim prawie od 2004 roku - wprowadziła go ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U.z2004r. Nr 99, poz. 1001 z późn.zm./. Obecnie zasady zakładania i prowadzenia spółdzielni socjalnych opisane są w ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. O spółdzielniach socjalnych /Dz.U.z 2006r. Nr 94, poz. 651/. Nowa ustawa poświęcona wyłącznie spółdzielniom socjalnym, rozwija ideę spółdzielni, opisuje zasady jej zakładania i prowadzenia, wylicza uprawnienia spółdzielni socjalnych. Ze względu na typ i formę prowadzonej działalności dla osób współpracujących w ramach spółdzielni socjalnej nadal ważne są ogólne regulacje dotyczące spółdzielczości zapisane w ustawie z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dziennik Ustaw z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późniejszymi zmianami). Spółdzielnie socjalne to specjalny rodzaj spółdzielni, tworzonych przez określone grupy osób, które mogą liczyć na wsparcie i specjalne uprawnienia w prowadzeniu działalności. Spółdzielnie mają więc zwiększać szanse bezrobotnych, niepełnosprawnych i innych kategorii podlegających wykluczeniu społecznemu, na zatrudnienie, uzyskiwanie dochodu, poprawę swojej sytuacji materialnej i życiowej. Ta forma wspólnej pracy realizuje także ważne cele społeczne, takie jak tworzenie więzi międzyludzkich oraz reintegrację społeczną i zawodową. Praca w spółdzielni, a także zarządzanie spółdzielnią, opierają się na wspólnym zaufaniu członków i bliskich relacjach. Sprzyja temu wielkość przedsięwzięcia - spółdzielnie socjalne nie powinny przekraczać 50 członków. Zasada współpracy, wzajemnego zrozumienia, zaufania powinna obowiązywać przez cały czas funkcjonowania spółdzielni. Działa ona bowiem w warunkach wolnego rynku. Rynku drapieżnego i niebezpiecznego, przystępuje do walki z konkurencją. I tutaj objawia się rola lidera przedsiębiorstwa społecznego, który powinien być kompetentny i świadomy swojego działania, odpowiedzialny i kreatywny, potrafiący pociągnąć za sobą innych beneficjentów. Ustawa nie przewiduje specjalnej roli dla lidera. Nie daje im specjalnych uprawnień i możliwości, a o ich niezbędności dowiadują się spółdzielcy dopiero w praktyce. Podstawowymi zasadami spół- dzielni socjalnych jest demokracja, wzajemne zaufanie, wzajemna pomoc, zaspakajanie potrzeb członków - a więc są to idee społeczeństwa obywatelskiego. Społeczeństwa, w którym nie powinno być osób wykluczonych i pozbawionych szans.
Źródło: Jolanta Glapiak Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Wałbrzychu / 30minut